ژان شاردن ( مترجم : اقبال يغمايى )
1457
سفرنامه شاردن ( فارسى )
و لوازم سفره نگهدارى مىشود ، انبار خواربار ، مخزن ظروف چينى كه در آن فقط ظرفهاى چينى جمعآورى مىگردد ، واقع است . زيرا ظروف طلا در جايى ديگر حفاظت مىشود ؛ و انبار ديگرى كه در آن جيرهء افسران جزء دربار تقسيم مىگردد . در همين سمت چندين مخزن يا انبار پيرامون محوطهاى وسيع كه نزديك هفتصد گام درازا و صد و پنجاه قدم پهنا دارد وجود دارد . در ميان آنها گروهى از غلامان سكونت دارند . اين غلامان افراد مسلحى بودهاند كه در زمان حاضر گرچه حقوق مىگيرند اما شغل معلومى ندارند ، و بيشتر يا قسمتى از ساعات روز را در اينجا مىگذرانند . پس از آن انبار ميوه ، شربتخانه ، داروخانه ، انبار هيزم و مركز كار نقده دوزان و زرددوزان است . اين صنعتگران ماهر نه تنها همواره براى دربار ظرفها و سينىها و مجمعههاى مسين درست مىكنند ، بلكه بشقابها ، سينىهاى بزرگ و مجمعههاى زرين و سيمين و ديگر وسايل از اين گونه مىسازند كه وزن هر قطعهء آنها از شصت تا هشتاد مارك « 1 » در مىگذرد . اكنون به شرح بناهاى شهر مىپردازم و از بازار شاه آغاز مىكنم . اين بازار مانند بازارهاى ديگر شبها و روزهاى جمعه و اعياد بزرگ كاملا تعطيل است ، و در چنين روزها در موارد لازم از دريچه كوچكى كه در ميان دروازه تعبيه شده رفت و آمد مىكنند . اين بازار به قسمتى كه هيمهفروشان و زغالفروشان دكان دارند منتهى مىشود . و روزهاى جمعه جمعى از ديهنشينان پارچه كتان سفيد و كرباس به شهر مىآورند ، در بازار هيزم فروشان و زغالفروشان فرود مىآيند و به فروختن كالاى خويش مىپردازند . متصل به بازار اخير الذكر بيمارستانى است به نام دار الشفا كه هيچ شباهتى به بيمارستانهاى ما اروپاييان ندارد . بلكه از نظر بنا مانند صومعهايست كه در ميان باغى ساخته شده باشد . اين دار الشفا عمارتى است دو طبقه كه قريب هشتاد اتاق كوچك اما زيبا دارد . من هرگز در آنجا بيمار نديدهام . تنها هفت يا هشت ديوانه در آنجا به سر مىبرند كه با زنجير سر و گردن و دست و پايشان را به هم وصل كردهاند و در محوطهاى كاملا محصور بدون وسايل زندگى نگهداشتهاند . بودجهاى كه براى تأمين مخارج اين دار الشفا اختصاص دادهاند فقط دو هزار اكوست كه به تغذيه بيماران اختصاص دارد ، و اين مبلغ نيز به صورتى نامطلوب پرداخته مىشود . هشتصد اكو نيز به حقوق كاركنان اختصاص يافته كه چون اين
--> ( 1 ) مارك واحد وزن قديم فرانسه بوده و 72 / 424 گرم وزن داشته است .